Mersin Escort Konya Escort izmir escort
Ana Sayfa Ekonomi 19 Kasım 2021 151 Görüntüleme

Merkez Bankası faiz kararı: Faiz indirimleriyle ne hedefleniyor, ekonomideki tıkanma aşılabilir mi?

Getty Images

Hafta başından bu yana kurun faiz indirimi beklentileri ile denetimden çıkmasına, yıllık enflasyonun yüzde 20’ye dayanmasına ve artan risklere karşın Merkez Bankası bir kere daha faiz indirimine gitti. Siyaset faizi 100 baz puan daha indirilerek yüzde 15’e düşürüldü. Piyasalar çalkalanıyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan bu hafta yaptığı bir açıklamada, düşük faizle kredi almadıkları için iş insanlarını anlamadığını söyledi. Sistemde bir tıkanma olduğu çok net. İş dünyası neden kredi almıyor? Yatırımlar neden dilek edilen süratte artmıyor? Sistemdeki tıkanma siyaset faizini daha çok düşürerek çözülebilir mi?

Öncelikle, yatırım iştahını salt siyaset faizini düşürerek canlandırabilmek mümkün değil. Kredi maliyeti yatırım iştahını belirleyen etmenlerden yalnızca bir tanesi. Bunun yanında ileriye yönelik inanç, fiyat istikrarı, finansal istikrar, kurun yükselttiği orta malı maliyetleri de üretim kararlarını etkiliyor.

Tahminen daha da değerlisi, Merkez Bankası enflasyon düşmeden siyaset faizini indirdiği için siyaset faizinden kredi faizine sirayet eden kanal tıkandı. Kredi faizleri fazla düşmüyor. Düşse de bu durum sürdürülebilir olmuyor. Bunun nedeni piyasa faizinin enflasyon beklentilerinden ve risklerden teğe bir etkileniyor olması. Merkez Bankası’nın faiz indirimin takiben kur, enflasyon ve riskler arttığında piyasa faizi de artıyor.

Kısa vadede enflasyonu düşürmek hedefi ile siyaset faizini artırmak, kâfi sabır ve kararlılık gösterildiğinde daha düşük piyasa faizi olarak geri döner. Bu biçimde üretim sürdürülebilir biçimde artar. Merkez Bankası’nın büyümeye verebileceği en bedelli katkı budur. Enflasyon yüksekken siyaset faizini düşürmek ise daha yüksek enflasyon yaratacağı için uzun vadeli piyasa faizler düşmez, tersine artar. Bu durum yatırım iştahını, harcamaları ve üretimi azaltır. Faiz indirimlerinin dilek edilen ekonomik canlanmayı yaratmamasının sebebi bu.

Biçimde siyah çizgi 10 yıllık gösterge tahvil faizini, kırmızı çizgi ise ticari kredi faizini gösteriyor. İki değişkenin birbirine çok benzeri seyir izlediğini lakin 10 yıllık faizin daha erken hareket ettiğini gözlemliyoruz. Ortadaki alakanın iki noktada bozulduğu göze çarpıyor. Birincisi 2020 başında kredi faizinin 10 yıllık faizin altına indiği periyot. Lakin bir müddet sonra kredi faizlerinde sıkıştırılmış yay üzere bir düzeltmeye gidildiğini ve 2020 ikinci yarısından itibaren gösterge faizi aştığını görüyoruz.

Eylül 2021 sonrası periyotta yeniden bir anormallik göze çarpıyor. Merkez Bankası’nın siyaset faizini indirmesini takiben artan enflasyonist beklentiler ve risklerle 10 yıllık faiz artarken kredi faizleri bir ölçü aşağı geliyor. İki seri ortasındaki uzun vadeli münasebet bu durumun sürdürülebilir olmadığına ve enflasyonist baskılar denetim altına alınamazsa kredi faizlerinin tekrar artacağına işaret ediyor.

Kredi faizlerinde yükseliş beklentisinin kredilerde son periyotta gözlenen artışın altında yatan bir münasebet olabileceğini düşünüyorum. Firmalar muhtemelen faizler yükselmeden likidite gereksinimlerini düşük faizle karşılamak istiyor olabilirler. Lakin ileriye yönelik belirsizliklerin bu kadar yüksek olduğu, kurun saat saat değiştiği bir ortam yatırım ve harcamaları desteklemez. Bu kaidelerde salt düşük kredi faizinin tetikleyici bir tesiri olmaz ve kredilerde dilek edilen canlanma gözlemlenmez.

Merkez Bankası ne diyor?

28 Ekim tarihindeki Enflasyon Raporu toplantısında Merkez Bankası Lideri Şahap Kavcıoğlu, kurumun reeskont kredi faizlerini düşürüp vadeleri uzatarak ihracatı ve üretimi artırmayı amaçladığını, bu biçimde cari fazla vererek finansal istikrar ve fiyat istikrarın sağlanacağını söyledi. Kavcıoğlu tıpkı toplantıda bir kur gayeleri olmadığını, kurun özgür piyasada belirleneceğini not etti.

Kesimleri birleştirdiğimizde şu sonuca varıyoruz: Üretimi teşvik etmek için faizler düşük tutulacak, bunun sonucunda TL özgür piyasada paha kaybederse bu sonuca katlanılacaktır.

Şahap Kavcıoğlu, faizleri düşük tutarak cari fazla verip böylelikle enflasyonun düşeceği söylemi ile “düşük faiz ile enflasyonun düşeceğini ima eden” Merkez Bankası Lideri olarak bir prensip imza atıyor. Hükümet cephesinden düşük faizin enflasyonu da düşüreceği telaffuzunu çok duyduk. Lakin hiçbir Merkez Bankası lideri bu söylemi tekrar etmemiş, faizler düşürülse de bu durum bir halde temel iktisadi prensiplerle dengeli gösterilmeye çalışılmıştı. Faiz indirimleri kimi vakit “sadeleşme”, kimi vakit “sıkı mali duruşa devam”, kimi vakit da enflasyonda beklenen düşüşe paralel “önden yüklemeli” indirim üzere münasebetlere dayandırıldı.

Bu cins münasebetler her ne kadar piyasalar tarafından satın alınmasa da en azında Merkez Bankası’nın faiz indirimi için temel iktisadi prensipler çerçevesinde kalmaya çalışması nedeniyle olumlu değerlendirilmişti.

Getty Images

2008 finansal krizi sırasında durumun vahametini anlatmak ve kongreyi harekete geçirmek için ABD Merkez Bankası Lideri Ben Bernanke, “Eğer yanlışsız ve vakitli adımlar atılmazsa yarın sabah kalktığımızda kurtaracağımız bir iktisat olmayabilir” demişti. Merkez Bankası’nın faiz indirimlerine devam etmesi ihtimali bende emsal kaygılar yaratıyor.

Cumhuriyet

İlginizi çekebilir

Altında son durum

Altında son durum

hack forum hack forumu hack forum gaziantep escort gaziantep escort Shell download cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cep bahis
evden eve nakliyat şehirler arası nakliyat
hack forum forum bahis onwin fethiye escort bursa escort infoisrael.net casino siteleri deneme bonusu veren siteler meritking meritking izmit escort Ataşehir escort ankara escort bostancı escort kadıköy escort slot siteleri casibomcu.bet deneme bonusu veren siteler deneme bonusu veren siteler hack forum hack forum hack forum hack forum hack forum warez script hacking forum loca forum hack forum Tarafbet